งานหัตถกรรม

?งูแพ้เชือกกล้วย? ?เป็นความเชื่อที่สืบต่อกันมาว่า เชือกกล้วยที่ทำจากกาบกล้วยตากแห้ง ถ้าทำเป็นบ่วงคล้องคองู หรือนำมามัดงู จะทำให้งูตัวอ่อนหรือหมดแรง ยอมให้ลากไปไหน ๆ ได้แต่โดยดี ซึ่งอาจจะเป็นเพราะเชือกกล้วยเป็นวัสดุที่เหนียวโดยเฉพาะเมื่อถูกน้ำ จากรายงานการวิจัยจากหลายหน่วยงาน ชี้ให้เห็นว่าเส้นใยกล้วยถือเป็นเส้นใยที่มีความแข็งแรงที่สุดในกลุ่มของเส้นใยธรรมชาติ มีความต้านทานต่อการสลายตัวด้วยน้ำเค็ม อีกทั้งเส้นใยกล้วยมีความเงามัน และมีสีค่อนข้างเหลือง จึงมีคุณสมบัติเหมาะต่อการนำมาใช้เป็นเส้นใยสำหรับงานถักทอ และเหมาะสำหรับนำไปใช้ในการออกแบบผลิตภัณฑ์งานฝีมือได้เป็นอย่างดี ซึ่งกลุ่มตานีคลองกระจงนี้ ได้นำก้านกล้วยมาเพิ่มมูลค่าโดยการทำเป็นวัสดุกันกระแทกจากธรรมชาติแทนวัสดุกันกระแทกแบบเดิมที่ประเภทโฟมหรือพลาสติกที่ยากต่อการย่อยสลาย ก้านกล้วยและกาบกล้วยซึ่งเป็นวัสดุเหลือทิ้งจากการตัดใบขายได้นำมาทำเชือกกล้วยเพื่อใช้ในงานหัตถกรรม ถักเป็นหมวก กระเป๋า พวงกุญแจ กระถางต้นไม้ รวมถึงผลิตภัณฑ์อื่น ๆ เพื่อจำหน่วย ทั้งนี้เพื่อเป็นต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นและการประยุกต์ใช้ประโยชน์จากวัสดุธรรมชาติจากเส้นใยกล้วยที่ได้จากกาบต้นกล้วยหรือก้านกล้วย นอกเหนือจากใช้ประโยชน์จากใบกล้วยแล้ว โดยเป็นการใช้ประโยชน์จากส่วนของลำต้นกล้วยหรือก้านใบซึ่งแทบจะไม่มีมูลค่ามาพัฒนาให้เป็นงานหัตถกรรมสามารถสร้างรายได้เพิ่มอีกช่องทางหนึ่ง

อ.สอง

05/11/2021

ภาชนะรักษ์โลกจากตองตานี

จากปัญหาวิกฤติจากขยะพลาสติกที่ทั่วโลกกำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบันนั้น โดยเฉพาะในภาวะที่มีการแพร่ระบาดของเชื้อโรคอุบัติใหม่ ส่งผลให้อัตราการใช้พลาสติกครั้งเดียวทิ้งมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น ควบคู่ไปกับมาตรการป้องกันการแพร่ระบาดของของโรค ซึ่งผลที่ตามมาคือปัญหาขยะล้นเมืองจากบรรจุภัณฑ์ ถุง และภาชนะของใช้พลาสติกนานาชนิด ในประเทศไทยเองมีปริมาณขยะในทะเลมากเป็นอันดับ 6 ของโลก ซึ่งเป็นอันตรายต่อระบบนิเวศของสัตว์ทะเล และห่วงโซ่อาหารของมนุษย์ นโยบายของภาครัฐเพื่อลดการใช้ถุงพลาสติกมีออกมาเป็นระยะ ดังจะเห็นได้จากการที่ห้างสรรพสินค้าและร้านสะดวกซื้อชื่อดังหลายแห่ง ต่างทยอยงดนำถุงพลาสติกบรรจุสิ่งของให้แก่ลูกค้า และรณรงค์ให้ประชาชนนำถุงผ้าพกพาไปตามที่ต่าง ๆ เพื่อใส่สินค้าแทน ซึ่งเทรนด์การลดใช้ถุงพลาสติกนี้กำลังเป็นที่นิยมและได้รับความสนใจไปทั่วโลก ซึ่งแน่นอนว่าถุงผ้า มีข้อจำกัดเพื่อใส่สินค้าได้เฉพาะของแห้งเท่านั้น ชุมชนคลองกระจง ไม่ได้เพิกเฉยกับการร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ระบบนิเวศคงอยู่สืบไปชั่วลูกหลานในอนาคต จึงนำนวัตกรรมมาร่วมผลิตสินค้าและบริการที่ลดขยะพลาสติกให้กับโลก โดยนำใบตองตานีที่ตกเกรดและกาบกล้วยซึ่งเป็นวัสดุเหลือทิ้งในสวนกล้วย มาผลิตเป็นจานขึ้นขึ้นทดแทนการใช้จานชามพลาสติกหรือโฟม สำหรับใส่อาหาร สามารถใช้ตามตลาดนัด ร้านอาหาร หรืองานกิจกรรมอีเว้นท์ต่าง ๆ โดยผลิตภัณฑ์จานชามจากใบและกาบด้วยตานีที่ผลิตขึ้นโดยกลุ่มวิสาหกิจชุมชนใบตองคลองกระจง กลุ่มเกษตรแปลงใหญ่ จังหวัดสุโขทัย มีขนาดให้เลือกกว่า 9 แบบ จานภาชนะจากใบตองและกาบกล้วยนอกจากจะคงเอกลักษณ์ของคนในชุมชนคลองกระจงแล้ว ยังใช้งานง่าย คงทน และปลอดภัย รวมถึงยังช่วยส่งเสริมให้เกษตรกรใช้ประโยชน์อย่างสูงสุดจากวัสดุในท้องถิ่น เป็นการเพิ่มมูลค่า เสริมสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนในชุมชน และสำคัญที่สุดคือการช่วยลดการใช้ภาชนะพลาสติกที่ใช้เวลาย่อยสลายนานกว่า 300 ปี ด้วยภาชนะชีวภาพที่สามารถย่อยสลายได้ด้วยตัวเองภายในระยะเวลาอันสั้นอีกด้วย

อ.สอง

05/11/2021

กล้วยตานีคลองกระจง

กล้วยตานี ฐานทรัพยากรทางการเกษตรหลักในชุมชนคลองกระจง อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย  เป็นพืชที่มีความสำคัญบ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่แห่งนี้  หลายคนอาจคุ้นชินกับเรื่องเล่าความเชื่อของคนไทยเกี่ยวกับนางพรายตานี ซึ่งเป็นผีที่อาศัยอยู่ในต้นกล้วย เล่ากันว่านางตานีเป็นผีผู้หญิงหน้าตาสวยงาม มีผิวขาว มักจะปรากฏให้เห็นตอนกลางคืน โดยจะออกมายืน มานั่งเล่น อยู่ใต้ต้นกล้วยตานี จนทำให้หลายคนเกิดความกลัวและขยาดต่อการปลูกกล้วยชนิดนี้ในพื้นที่ของตัวเอง แต่ความเชื่อนี้ใช้ไม่ได้กับคนคลองกระจง เพราะที่นี่มีการปลูกกล้วยตานี กว่าร้อยละ 50 ของพื้นที่ เป็นพืชที่ผูกพันกับวิถีชีวิตมาตั้งแต่คนรุ่นอดีต ใบตองกล้วยตานีเป็นใบตองที่มีคุณภาพดี เป็นที่นิยมสำหรับห่ออาหาร ใช้ตกแต่งภาชนะใส่อาหาร ทำกระทงบายสีในงานมงคล หรือบุญประเพณีต่าง ๆ เนื่องจากใบตองกล้วยตานีมีลักษณะใบที่กว้าง เหนียว ทนทาน สีเขียวสดน่าใช้ ไม่เหี่ยวหรือแตกง่าย สามารถเก็บไว้ได้นาน เป็นวัสดุที่ย่อยสลายง่ายไม่ทำลาย สภาพแวดล้อม เนื่องจากใบตองตานีสดมีความชื้นในใบสูง เมื่อใช้ห่อผักสดหรืออาหาร ความชื้นที่มีอยู่ในใบจะช่วยรักษาผักและอาหารให้สดอยู่เสมอ และเมื่อนำมาห่ออาหารแล้วนำไปนึ่ง ต้ม ใบตองจะไม่สลายหรือละลายเหมือนพลาสติก จึงมีการนำใบตองไปห่ออาหารไทยหลากหลายชนิด เช่น ห่อหมก ขนมเทียน ข้าวต้มมัด ขนมกล้วย ขนมใส่ไส้ หรือนำไปปิ้ง เช่น ข้าวเหนียวปิ้ง นำไปต้ม เช่น ข้ามต้มมัด อาหารเหล่านี้เมื่อนำไปต้ม ปิ้งหรือนึ่งแล้ว […]

อ.สอง

05/11/2021